مقدمه ای بر کلیدهای اتوماتیک فشار ضعیف :

بمنظور حفاظت تأسیسات روشنائی، برق صنعتی، سیم و کابل و ماشین آلات در برابر اضافه بار و جریان اتصال کوتاه از فیوز، کلید- فیوز و کلیدهای اتوماتیک استفاده میگردد. لیکن به لحاظ اینکه اولا فیوزها همیشه نمی توانند عمل حفاظت موضعی و سلکتیو را در انواع مختلف شبکه ها بطور کامل و بدون خطا انجام دهند و در ثانی بعلت اینکه در شبکه سه فاز در موقع ازدیاد جریان اغلب قطع سه فاز بطور همزمان لازم و ضروری است لذا نمی توان همیشه از فیوز و کلید- فیوز استفاده کرد. در ضمن در بعضی از شبکه های توزیع می بایست به محض برگشت جریان (ولتاژ) یا افت بیش از حد مجاز ولتاژ، مدار بطور خودکار قطع و آلارمهای لازم ایجاد گردد. همچنین در کلیدهای اتوماتیک علاوه بر موارد فوق نسبت به فیوزها و کلید- فیوزها دارای مزایای زیر می باشند :

کلید خودکار پس از قطع مدار در اثر جریان زیاد و یا هر عامل دیگری بلافاصله مجددا آماده بهره برداری می باشد.

با کمک کنتاکتهای فرعی که در آن تعبیه شده می توان وضعیت کلید را در هر حالت (قطع، وصل یا وقوع خطا) توسط سیگنال تعیین و در اطاق فرمان منعکس کرد.


- کلیدهای فشار ضعیف :

 

-کلید اتوماتیک و کلید غیر اتوماتیک:ابتدا لازم است بدانیم کلیدهای اتوماتیک با کلیدهای غیر اتوماتیک چه فرقی دارند،کلیدهای اتوماتیک به کلیدهایی گفته میشود که دارای رله هستند و هر کدام برای کاربردهای مخصوصی مورد استفاده قرار میگیرد بطور مثال کلیدهای اتوماتیک هوایی دارای رله های بسیار هوشمندی هستند واین رله ها از نوع رله های الکترونیکی هستند،اما کلیدهای غیر اتوماتیک کلیدهایی هستند که صرفا"برای قطع و وصل مورد استفاده قرار میگیرد و فاقدرله میباشند بطور مثال کنتاکتور یک تجهیز غیر اتوماتیک است که برای قطع و وصل های گوناگون با کاربردهای مختلف یک مشخصه ای دارد مثلا"کنتاکتور AC3 برای بارهای القایی است.

*معمولأ در کاتالوگ کلیدهای فشار ضعیف دو مشخصه فنی به نامهای Icu و Ics مشخص شده اند که دانستن مفهوم آنها در انتخاب کلید مهم است.

: Icu جریان اتصال کوتاهی که کلید تنها یکبار بدون انکه آسیبی ببیند قادر به قطع آن می باشد و برای دفعات بعدی نیاز به تعمیر و سرویس و یا تعویض دارد.

: Ics جریان اتصال کوتاهی که کلید به دفعات قادر به قطع آن می باشد بدون اینکه آسیبی ببیند و یا نیاز به تعمیر و یا تعویض پیدا کند.

بحث اتصال کوتاه در استاندارد IEC60974-2 دارای دو Category میباشد:

Category 1 :در این نوع، کلیدها بدون رنج اتصال کوتاه هستند  و به ازای اتصال کوتاه لازم است مورد بازبینی قرار گیرند.

Category2:در این نوع، کلیدها یک مدت زمان کوتاه برای تحمل جریان اتصال کوتاه دارند و این قضیه به Current Limiting وسیله بستگی دارد.

در نوع دوم حفاظت و سلامت تجهیزات بهتر از نوع اول است.

 

- کلیدهای اتوماتیک کمپکت(( Molded Case Circuit Breaker (MCCB) :

Iu جریان دایم ، نرم این کلیدها از160A تا 1600A است اما این کلیدها حداکثر تا 3200A ساخته می شوند. فریم این کلیدها با افزایش جریان نامی آنها بزرگ می شود. بطور مثال کلیدهای کمپکت ساخت شرکتABB،تیپ Isomax ان از 125A تا 3200A ساخته میشود.

 

- کلیدهای هوایی : ((Air Circuit Breaker(ACB):

این کلیدها از انواع دیگری از کلیدهای اتوماتیک فشار ضعیف هستند که در آن آمپراژ بالا مورد استفاده قرارمی گیرند. حد بالای جریانی این کلیدها تا 6300A می باشد.Iu جریان دایم ، نرم این کلیدها از630A تا 16300A است مورد مصرف این کلیدها عمدتأ در ورودی تابلوها می باشد که هم جریان بالایی دارد و هم برقراری Selectivity کامل بین کلیدهای ورودی و کلیدهای خروجی که معمولأ از نوع کمپکت می باشند ضروری است.

کلیدهای هوایی دارای رله هایی  که در داخل خود کلید جاسازی شده اند(Built-in) می باشد. ویژگی این رله ها خاصیت تاخیری یا Time Delay آنهاست که عنصر اصلی در تامین Selectivity از طریق صدور فرمان قطع با تاخیر می باشند. (Selectivity همان پدیده تقدم قطع در خروجیها نسبت به ورودی هاست. به این معنی که اگر خطایی در یک فیدر خروجی رخ داد، ابتدا کلید خروجی قطع شود و تنها در صورت تداوم خطا روی مدار و عمل نکردن کلید خروجی، کلید ورودی با تاخیر کل تابلو را بی برق می کند. اهمیت این موضوع در این است که در صورت وقوع خطا در یکی از خروجیها کل تابلو بی برق نشود.)


-  کلیدهای مینیاتوری((Miniature Circuit Breaker (MCB)  :

از انواع کلیدهای فشار ضعیف که معمولأ در جریانهای پایین و در تابلوهای روشنایی وتاابلوهای توزیع با توان کم و یا جهت حفاظت مدارات کنترل و فرمان تجهیزات و تاسیسات برقی مورد استفاده قرار می گیرد. جریان قطع اتصال کوتاه این کلیدها معمولأ چندان بالا نیست.حداکثر جریان مورد استفاده با کلید مینیاتوری 100A است و همینطور جریان قطع اتصال کوتاه این کلیدها بصورت نرم 10KA و حداکثر 25KA است.این کلیدها دارای دو نوع کاربرد صنعتیIEC60947 وکاربرد مسکونیIEC60898 هستند.

 

- کلیدهای حافظ موتور((Motor Protection Circuit Breaker (MPCB) :

 همانگونه که از اسم این کلیدها معلوم است این کلیدها برای حفاظت موتورها بسیار کاربرد دارند،این کلیدها معمولا" تا100A و 100KA ساخته میشوند و برای موتورهای تا 55KW مناسب هستند.این کلیدها حفاظت به دو نوع تقسیم میشوند.

 

- مشخصات کلیدهای حفاظت از خطر برق گرفتگی ( جریان نشتی ) :

- دمای کاری کلیدها جهت قطع جریان نشتی متناوب   از 25- تا 40- درجه سیلسیوس و با قدرت اتصال کوتاه 6 تا 25 کیلو آمپر می باشد .

- جهت حفاظت کـلـیـدهـا و مـدار مصرفی در مـقـابـل اتصال کوتاه و اضافه بار بایستی فیوز پشتیبان (Back-Up Fuse) با توجه به جریان نامی کلید و مشخصات ارائه شده در کاتالوگ نصب گردد .

-کلیدها با جریان نامی 125-16 آمپر تولید می شوند .

-کلیدها جهت استفاده مشترکین تکفاز ( خـانـگی ) بـه صورت دو پـل ( فـاز + نـول ) و مشترکین سه فـاز ( صنعتی ) به صورت چهار پل ، که می تواند همراه با نول و یا بدون نول ( در سیستم های سه سیمه ) بکار رود .

-میزان جریان قطع خودکار کلیدها ( حساسیت ) از 10 میلی آمپر تا 5/1 آمپر ، و مدت زمان قطع حداکثر 200 میلی ثانیه است .

 -باتوجه به موقعیت نصب ، سیم های ورودی و خروجی می توانند از بالا و یا پائین به کلید متصل شوند که این امر در کارکرد کلید اثری نخواهد داشت .

- درجه حفاظت کلیدها برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی برابر با IP 40 می باشد.

-ترمینال های ورودی و خروجی کلیدها باتوجه به آمپر کلید برای بالاترین قطر کابل یا سیم در نظر گرفته شده و از این نظر مشکلی وجود نخواهد داشت .




رنج جریانی

رنج جریانی یکی از خصوصیات مهم هر المان الکتریکی است. این خصوصیت تا حدودی بین برند‌های مختلف متفاوت است اما رنج رایج برای کلیدهای مینیاتوری بین 0.5 تا 63 آمپر است  در حالی که رنج جریانی کلیدهای اتوکاتیک از 25 آمپر شروع شده و معمولا تا 1600آمپر ادامه پیدا می‌کند. در رابطه با رنج‌های مجاز کلیدهای اتوماتیک گاهی در بین برند‌های مختلف تفافوتی دیده می‌شود برای آشنایی بیشتر با رنج‌هی رایج در اینجا جدول جریانی کلیدهای اتوماتیک در دو برند Schneider Electric و ABB را خواهیم دید.


ABB- سری TMAX

 

Schneider Electric- سری NSX

سری T1 و T2

16A

 

قاب 100SX

16A

20A

 

25A

25A

 

32A

32A

 

40A

40A

 

50A

50A

 

63A

63A

 

80A

80A

 

100A

100A

 

قاب 160SX

125A

125A

 

160A

160A

 

قاب 250SX

200A

سری T3

200A

 

250A

250A

 

قاب 630SX

400A

سری T4

320A

 

630A

سری T5

400A

 

 

630A

 

 

سری T6

800A

 

 

1000A

 

 

سری T7

1250A

 

 

1600A

 

 

 

Schneider Electric- سری NS

 

 

800A

 

 

1000A

 

 

1250A

 

 

1600A








 

یکی دیگر از خصوصیات مهم دیگر کلیدهای کمپکت قابلیت تنظیم آنها برای رنج‌های متفاوت است. کلیدهای اتوماتیک معمولا دارای یک عقربه تنظیم در زیر کلید هستن که این امکان را به کاربر می‌دهد که میزان دقیق جریان عملکرد کلید را برای دو حفاظت حرارتی و مغناطیسی مشخص کند. این در حالیست که کلیدهای مینیاتوری دارای رنجی ثابت هستند.

 

قدرت قطع

گرچه در برند‌های متفاوت ممکن است خصوصیات کلیدها تا حدودی متفاوت باشد اما به طور کلی کلیدهای مینیاتوری با قدرت قطع بالا 15kA به ندرت ساخته می‌شوند یا مورد استفاده قرار می‌گیرند, در حالی که قدرت قطع کلیدهای اتوماتیک در تمامی رنج‌ها (معمولا) بالای 25 کیلو آمپر است و برای رنج تا 630 آمپر تا 70 الی 100 کیلو آمپر نیز می‌رسد. از این سو محدودیت قدرت قطع در کلیدهای میناتوری استفاده از آنها را برای بارهایی که نیاز به قدرت قطع بالا دارند (بارهای غیر اهمی) محدود خواهد کرد.


 

  • منحنی قطع قابل تنظیم: منجنی قطع MCB ثابت است لیكن منحنی قطع MCCB قابل تنظیم است لذا می توان آن را تنظیم نمود تا حفاظت دقیقتر باشد

 

  • وصل مجدد خودكار: گاهی می خواهیم از اطاق فرمان یا جایی دیگر كلید قطع شده را مجددا وصل كنیم. لذا این كار نیاز به موتوری دارد كه در كلید نصب می گردد. بنابراین در برخی مدلهای MCCB با نصب موتور می توان وصل مجدد مدار از دور داشت ولی در MCB این امكان نیست

 

  • شانت تریپ shunt trip: گاهی لازم است كلید بدون اینكه خطایی رخ داده باشد قطع شود. برای این كار یك كنتاكت كوچك در كنار MCCB قرار می گیرد كه با تحریك آن كلید قطع می گردد ولی MCB چنین قابلیتی ندارد

 

  • UV or Under voltage : گاهی كه برق می رود ما می خواهیم كاید این موضوع را به ما خبر دهد. لذا با قطع ولتاژ سر كلید ، تجهیز به وسیله كنتاكت UV متوجه شده و باز می شود. این قابلیت در MCCB هست ولی در MCB نیست

-----

 



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات